HAYTAP - Hayvan Hakları Federasyonu

Batı Afrika'da Kamerun'da bir cenaze töreni... Bu öyle bildiğiniz törenlerden değil. Ölen bir şempanze. Adı Dorothy, 40 yaşındaydı. kalp yetmezliğinden öldü. Şempanze dostları Doroty'ye karşı son görevlerini yetine getirmekte.

Sessiz bir şekilde tellerin arkasından arkadaşlarını son yolculuğuna uğurluyorlar. Eşine nadir rastlanan bu görüntü Sanaga-Yong Şempanze Kurtarma Merkezi'nde gerçekleşti.

Annesi bir avcı tarafından öldürülen , Dorothy bir boyun zinciri ile  ağaca bağlı olduğu bir eğlence parkında  bir "maskot" olarak sergilenmişti. 25 yıl boyunca, Dorothy, insanlarca alaya alındı, ve parka  gelen ziyaretçiler tarafından zaman zaman sataşıldı,  önüne atılan çöplerle büyüdü  insan eğlencesi için biraya ve  sigaraya alıştırılmıştı...

In Defense of Animals-Africa  kuruluşunca kurtarılıncaya kadar ki süreçte çok acılar çekti. Dorothy sorunlar 200 dönümlük rehabilitasyon merkezine yerleşti... Onun bakımıyla ilgilenen veterineri Sheri Speede Dorothy için ” O buradaki diğer şempanzeler arasında da kendi yerini bulmak için çok çalıştı” der...

Aynı merkeze  2002 yıllarında da yine  annesi avcılar tarafından öldürülen öksüz, Bouboule adlı şempanze gelir ve Dorothy onu sahiplenmiştir...  Veterineri bu konuyle ilgili de "O kadar sevgi duyuyordu ki  ona  ve  bir anne gibiydi  sanki Dorothy” der..
 Dorothynin töreninde Şempanzeler birbirlerine sarıldı ve birbirlerini insan gibi teselli etti.  Bu sırada Dorothy'nin bakıcısı da onu el arabasına bindirip son yolculuğuna hazırladı. Dorothy'e saygılarını sunmak için ybölgedeki yedi köyün yüksek başkanı dahil bir çok yerli insan da bu törene gönüllü katıldılar..

Tüm şempanzeler bu töreni duyguyla izliyordu , aynı  annelik yaptığı Bouboule gibi...

Son dönemde yapılan araştırmalara kadar böylesi insan davranışını andıran davranışlar göz ardı edilirdi. Fakat araştırmalardan elde edilen kanıtlar, ölen bir sevdiğinini ardından yas tutmak ve ölümün ne olduğunu anlamak gibi davranışların sadece insanlara özgü olmadığını ortaya çıkardı.

Şempanzeler ve yakın akrabaları bonobolar çok karmaşık sosyal arkadaşlıklar kuruyor ve bunların büyük kısmını da seks ve tımar oluşturuyor.
Bu hayvanların sık sık ailelerinden birisi öldüğü zaman üzüldüğü ve ardından da sessiz bir yas dönemine girdiği gözlenmiş.